|
Kir Türleri
Kir türleri
Kirler, genellikle farklı fiziksel ve kimyasal özellikler taşıyan
değişik maddelerin heterojen bir karışımından oluşur. Kirlerin
yapısının bilinmesi, temizlik işlemlerinde başarılı olunması için
önem taşımaktadır. Temizlik işlemlerinde yüzeylerin kir ve
lekelerden arındırılması yanında, yüzeylere zarar verilmemesi de
büyük önem taşımaktadır.
Yüzeyde mekanik ya da kimyasal bir hasar oluşturmamaya, görünüm ve
renk açısından yüzeyleri bozmamaya özen gösterilmeli, suyun olumsuz
etkilerinden dolayı yüzeyde oluşabilecek kireçlenmeye karşı önlem
alınmalıdır. Kirler bileşenlerine göre şöyle gruplandırılabilir:
a) Suda çözülebilen maddeler (inorganik tuzlar, şeker, üre, ter)
b) Pigmentler (toprak, kurum, metal oksitler, karbonatlar,
silikatlar)
c) Doğal yağlar (bitkisel ve hayvansal yağlar, vücut yağları)
d) Sentetik yağlar (mineral yağlar, vaks)
e) Proteinler (kan, yumurta, süt, deri döküntüleri)
f) Karbonhidratlar (nişasta, şeker, selüloz)
g) Boyar maddeler (meyve, sebze, şarap, kahve, çay)
Kirler kaynağına göre
başlıca şu şekilde sınıflandırılabilir:
a) Havadan gelen toz
b) Vücut salgıları
c) Evsel veya endüstriyel bir çalışma sonrası oluşan kirler
Kirler yüzeyler üzerine yerleşim şekline göre başlıca üç şekilde
sınıflandırılabilir: a) Kaü kirlerin yerleşmesi
Katı kirler, nispeten iri tanecikler şeklindedir ve yüzeyin içine
kadar işlemezler. Yüzey ile kir arasında kimyasal bir etkileşim
olmamıştır. Fiziksel çekim güçleri de zayıftır. Bu tür kirler
deterjan ve mekanik etki ile kolayca temizlenebilir.
Daha ufak tanecik (pigment) halindeki kirler, yüzeye elektrostatik
çekim gücü ile; mikroskobik büyüklükteki tozlar da "Van der Waals"
kuvveti denilen moleküller arasındaki çekim gücü ile yerleşirler.
Pigment türü bu tip kirlerin temizlenmeleri daha güçtür. 0.1
mikrondan daha küçük pigment türü kirlerin temizlenmesi ise pratik
olarak olanaksızdır.
a)Yağ ve protein bazlı kirlerin yerleşmesi
Yağ, yağ asitleri ve proteinlerin yüzeylerde donmasıyla oluşur. Bu
tür kirler direkt olarak yüksek sıcaklık ile karşılaştığında yüzeyde
yerleşir ve temizlenmeleri güçleşir. Önce ılık su ile işlem
yapılmalı ve protein bazlı olanların yüzey üzerinde sabitleşmesi
önlenmelidir.
b) Boyama ve kimyasal olarak yerleşme
Genellikle çay, kahve, şarap, yemek sosları, ilaç, kan gibi boyar
maddeler içeren sıvıların yüzey ile kısmen kimyasal reaksiyona
girerek bağlanmaları ile oluşur. Bu tür kirler yüzey üzerinde leke
şeklinde gözlenir.
Temizlenme yöntemleri
açısından bakıldığında kir türlerini üç ana grupta toplamak
mümkündür:
a) Gevşek kirler
Bulundukları yüzeye yapışmayan ve temizlenmeleri için bir temizlik
solüsyonu (su ve deterjan) gerektirmeyen kirlerdir, iki grupta
incelenebilirler:
1) Büyük, kaba kirler (taş, kum, çakıl, kağıt parçaları, talaş, ve
sigara izmaritleri gibi)
2) Küçük toz partikülleri
3) Yapışkan kirler
Çay, kahve, yemek sosları gibi leke bırakan kirler. Kirlerin büyük
kısmı bu grupta yer almaktadır.Yıkama, en yaygın temizleme
yöntemidir, iyi bir yıkama işleminde su, temizlik ürünü, sıcaklık,
mekanik etki ve zaman faktörleri kullanılarak kirlerin büyük bölümü
yüzeyden uzaklaştırılır. Yapışkan kirler de iki grupta ele
alınabilirler:
Suda çözünen yapışkan kirler, bir deterjan çözeltisi ve mekanik
işlemle temizlenebilen maddelerdir (mürekkep, meyve suları, çay,
kahve gibi).
Bir kimyasal çözücü ve mekanik işlemle temizlenebilen yağlı
maddelerdir (asfalt, boya, çeşitli yağlar gibi).
 Ana
Sayfaya Dönmek İçin Tıklayınız
Temizlik
Hizmetlerimizi Görmek İçin Tıklayınız
Online
Broşür İçin Tıklayınız |
